MARKA NEDİR?
Bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla; kişi adları, sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi ve ambalajları gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretlerdir.

HER MARKA TESCİL EDİLEBİLİR Mİ?

Hayır.
• Bir işletmeye ait mal veya hizmetleri diğer işletmelerinkinden ayırt edici özelliği bulunmayan, çizimle görüntülenemeyen veya benzer biçimde ifade edilemeyen, baskı yoluyla yayınlanamayan işaretler,
• Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetle ilgili olarak tescil edilmiş veya daha önce tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar aynı olan markalar,
• Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin yapıldığı zamanı gösteren veya malların ve hizmetlerin diğer karakteristik özelliklerini belirten işaret ve adlandırmaları tek başına içeren markalar,
• Malın özgün doğal yapısından ortaya çıkan şeklini veya bir teknik sonucu elde etmek için zorunlu olan, kendine malın şeklini veya mala asli değerini veren şekli içeren işaretler,
• Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak markalar,
• Yetkili makamlardan kullanmak için izin alınmamış ve dolayısıyla Paris Sözleşmesi'nin 2 inci mükerrer 6 ncı maddesine göre reddedilecek markalar,
• Paris Sözleşmesi'nin 2 inci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamı dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, tarihi, kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği diğer armalar, amblemler veya nişanları içeren markalar,
• Sahibi tarafından izin verilmeyen Paris Sözleşmesi'nin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesine göre tanınmış markalar,
• Dini değerleri ve sembolleri içeren markalar,
• Kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı markalar, redde neden olabilecek işaretler ve markalar,
tescil edilemez.

MARKA TESCİLİNİN MARKA SAHİBİNE SAĞLADIĞI HAKLAR NELERDİR?

Markanın tescil kapsamına giren aynı veya benzeri mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescilli markanın benzerlerini ve karıştırılma ihtimali olan herhangi bir işaretin tescilli markanın itibarından dolayı haksız avantaj elde edecek veya tescilli markanın ayırt edici karakterine zarar verecek nitelikteki herhangi bir işaretin izinsiz kullanılması önlenir.
Tescilli bir marka başkasına devir edilebilir, miras yolu ile intikal edebilir, kullanma hakkı lisans konusu olabilir, rehin ve teminat olarak gösterilebilir.
Tescilsiz marka kullananlar, belirtilen bu haklardan yararlanamazlar.

TESCİL EDİLEN MARKA KAÇ YIL SÜRE İLE KORUNMAKTADIR?

Tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır. Bu süre talep üzerine onar yıllık dönemler halinde sonsuz sayıda yenilenebilir.
Koruma süresi sona eren marka, sahibinin veya onun yetkili kıldığı vekilin talebi halinde yenilenir. Yenileme talebinin yapılması koruma süresinin sona erdiği ayın son gününden önceki altı ay içinde gerçekleştirilir. Bu sürenin kaçırılması durumunda, yenileme talebi, ek ücret ödenmesi koşuluyla, koruma süresinin sona erdiği ayın son gününden itibaren altı aylık süre uzatımı içinde de yapılabilir. Yenilenmeyen markalar hükümsüz sayılır.
TESCİLLİ MARKAYI KULLANMAMANIN SONUCU NEDİR, HANGİ HALLERDE MARKA İPTAL EDİLİR?

Tescilli bir markanın, tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde, haklı bir neden olmadan kullanılmaması veya bu kullanıma beş yıllık bir süre için kesintisiz ara verilmesi halinde, marka mahkeme kararı ile iptal edilir.

TÜRKİYE’DE TESCİL EDİLEN MARKANIN TÜM DÜNYADA GEÇERLİ OLACAĞI DÜŞÜNCESİ KAMUOYUNDA YAYGINDIR. BU DOĞRU MUDUR?

Hayır. Bir ülkede tescil edilen markanın tüm dünyada geçerli olacağı düşüncesi kamuoyunda yaygın da olsa veya olumlu bir yaklaşım gibi görülse de doğru değildir. Her ülkenin sınai haklarla ilgili yasaları vardır. Bu yasalar önde gelir.
Bir marka, ilgili ülkede, o ülkenin yasaları kapsamında korunmaktadır. Bunun içindir ki, marka kullanılacağı ülkenin yasaları çerçevesinde tescil ettirilmelidir.
Ülkemizde bir işaret ancak tescil ettirilirse marka olarak hüküm ifade etmekte ve yasal olarak korunmaktadır. Madrid Protokolü çerçevesinde uluslararası marka tescili söz konusudur.

MARKA BAŞVURU İLE TESCİL BELGELERİ ÜZERİNDEKİ TASARRUFLAR VE DEĞİŞİKLİKLER NELERDİR, BUNLARIN ENSTİTÜ’YE BİLDİRİLMESİ ZORUNLU MUDUR?

Evet. Marka tescil belgesi ile elde edilen hak devredilebilir, lisans sözleşmesi yoluyla kiralanabilir, veraset yolu ile varislere intikal edebilir ya da rehin edilebilir. Marka tescil belgesi üzerinde yapılan devir, lisans, veraset ve intikal, rehin gibi tasarruflarla, adres ve unvan değişikliklerinin üçüncü kişilere karşı hüküm ifade edebilmesi için Marka siciline kayıt edilmesi gereklidir. Bunun için de, bu değişiklikler Türk Patent Enstitüsü’ne bildirilmelidir.

TESCİLLİ MARKA TAKLİT EDİLİYORSA NE YAPILMALIDIR?

Markası taklit edilen marka sahibi, adli mahkemelere başvurmalıdır.

MARKA HAKKINA TECAVÜZ EDİLMESİ HALİNDE VERİLECEK CEZALAR NELERDİR?

Suçun niteliğine göre;
Bir yıldan dört yıla kadar hapis,
Üçyüzmilyon liradan bir milyara kadar para,
İşyerinin kapatılması ve ticaretten men,
cezaları uygulanmaktadır.
(*)28.07.1999 tarih ve 4421 sayılı “Türk Ceza Kanunu ile Cezaların İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile (Madde 4 b/9) 01.01.1994 ila 31.12.1998 tarihleri arasında yürürlüğe girmiş bulunan kanunlardaki para cezaları sekiz kat arttırılmıştır.

MARKA OLABİLECEK VEYA OLAMAYACAK İŞARETLER

Bir işaretin marka olabilmesi için bazı özelliklere sahip olması gerekir.
Aşağıda yazılı işaretler marka olarak tescil edilemez (KHK Mad. 7):
a) 5 inci maddede belirtilen marka tanımına girmeyen işaretler,
b) Aym veya aynı türdeki mal veya hizmetle ilgili olarak tescil edilmiş veya daha
önce tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadarbenzer olan markalar,
c) Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak
belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin yapıldığı zamanı gösteren veya malların ve hizmetlerin diğer karakteristik özelliklerini belirten işaret ve adlandırmaları münhasıran veya esas unsur olarak içeren markalar,
d) Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya
ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret ve adları münhasıran veya
esas unsur olarak içeren markalar,
e) Malın özgün yapısından ortaya çıkan şeklini veya bir teknik sonucu elde etmek
için zorunlu olan, kendine malın şeklini veya mala asli değerini veren şekli içeren
işaretler,
f) Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı gibi
konularda halkı yanıltacak markalar,
g) Yetkili mercilerden kullanmak için izin alınmamış ve dolayısıyla Paris
Sözleşmesi'nin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesine göre reddedilecek markalar,
h) Paris Sözleşmesi'nin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamı dışında kalan
kamuyu ilgilendiren, tarihi, kültürel değerler bakımından halka malolmuş ve ilgili
mercilerin tescil izni vermediği diğer armalar, amblemler veya nişanları içeren
markalar,
ı) Sahibi tarafından izin verilmeyen Paris S özleşmesi'nin 1 nci mükerrer 6 ncı
maddesine göre tanınmış markalar,
i) Dini değerleri ve sembolleri içeren markalar,
k) Kamu düzenine ve genel ahlâka aykırı markalar.
Bir marka tescil tarihinden önce kullanılmış ve tescile konu mallar veya hizmetlerle
ilgili olarak bu kullanım sonucu ayırdedici bir nitelik kazanmış ise (a), (c), (d)
bentlerine göre tescili reddedilemez.
Ticaret unvanları başka kanunlarla tescil edilmiş olsa bile, marka olarak tescil
edilmedikçe marka sayılmaz.
Gerçek ya da tüzel kişiler birden çok marka tescil başvurusunda bulunabilir.
Ticaret ve hizmet markası birlikte veya ayrı ayrı tescil ettirilebilir. Bir marka başvurusu;
ticaret, hizmet, ticaret ve hizmet, garanti veya ortak marka çeşitlerinden sadece birisi
için yapılmalıdır.

RÜÇHAN (ÖNCELİK) HAKKI

Marka tescil başvurusu, Paris Sözleşmesi'ne üye ülkelerden birinde yapılmış bir başvuruya veya resmi sergilerdeki gösterime dayanıyorsa, ilk başvurudan veya gösterimden doğan bir haktır. Bu hak ilk başvurunun yapıldığı tarihten itibaren altı ay içerisinde kullanılmalıdır.Süresi içerisinde kullanılmayan rüçhan (öncelik) hakkı sona erer.

İTİRAZ NEDENİ OLABİLECEK GEREKÇELER

Tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın sahibi tarafından
itirazda bulunulması durumunda, aşağıdaki hallerde marka tescil edilemez:
a) Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce
başvurusu yapılmış bir marka ile aynı ise ve aynı mal veya hizmetleri kapsıyorsa,
b) Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce
başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa.33. Marka sahibinin ticari vekili veya temsilcisi tarafından markanın kendi adına tescili için, marka sahibinin izni olmadan ve geçerli bir gerekçe gösterilmeden yapılan başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.Tescilsiz bir markanın veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaretin sahibinin itiraz etmesi üzerine, tescili istenilen marka, aşağıdaki hallerde tescil edilmez:
a) Markanın tescili için yapılan başvuru tarihinden önce veya markanın tescili için
yapılan başvuruda belirtilen rüçhan tarihinden önce bu işaret için hak elde edilmiş ise,
b) Belirtilen işaret, sahibine daha sonraki bir markanın kullanımım yasaklama
hakkını veriyorsa.

Marka, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir
markanın aynı veya benzeri olmakla birlikte, farklı mallar ve hizmetlerde kullanılabilir.
Ancak tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, toplumda ulaştığı
tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar
verebileceği veya tescil için başvurusu yapılmış markanın itibarına zarar verebileceği
veya tescil için başvurusu yapılmış markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar
doğurabileceği durumlarda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış
bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile,
sonraki markanın tescil başvurusu reddedilir.

Tescil için başvurusu yapılmış markanın, başkasına ait kişi ismi, fotoğrafı, telif
hakkı veya herhangi bir sınai mülkiyet hakkını kapsaması halinde, hak sahibinin itirazı
üzerine tescil başvurusu reddedilir.

Ortak ve garanti markalarının sona ermesinden itibaren üç yıl içinde ortak
marka veya garanti markası ile aynı veya benzeri olan marka tescil başvurusu itirazı
üzerine reddedilir.

Bir markanın yenilenmeme nedeniyle koruma süresinin dolmasından sonraki
iki yıl içerisinde aynı veya benzer markanın, aynı veya benzer mal ve hizmetler için
yapılan tescil başvurusu itiraz üzerine reddedilir.

MARKANIN DEVAMLILIĞI

Yenileme: Marka koruma süresi on yıldır. Marka hakkının devamı için marka Kararnamenin 41 inci, Yönetmeliğin 16ncı ve 17nci maddelerinde belirtilen koşullarla
ve süre içerisinde yeniletilmelidir. Koruma süresinin bitiminden itibaren altı aylık süre içerisinde yenilenmeyen markalar hükümsüz sayılır. Yenileme isteminin yapılması ve yenileme harç ve ücretinin ödenmesi, koruma süresinin sona erdiği ayın son gününden önceki altı ay içinde gerçekleştirilir. Bu sürenin kaçırılması durumunda yenileme istemi,ek bir ücretin ödenmesi koşuluyla koruma süresinin sona erdiği ayın son gününden itibaren altı aylık süre uzatımı içinde de yapılabilir.

MARKA MÜLKİYETİNDE DEĞİŞİKLİK

Marka sahibi; devir, kısmi devir, birleşme,miras yolu ile intikal veya markanın cebri icra yoluyla satılması nedeniyle değişmişse,değişiklik aşağıda belirtilen belgelerin sunulması durumunda sicile kaydedilir ve gazetede yayımlanır.
a) Devir veya kısmi devrin sicile kaydı için aşağıdaki belgelerin verilmesi zorunludur;
1) Talep dilekçesi,
2)Ücretin ödendiğini gösterir belge,
3)Devre konu marka tescil numarası ile marka adının yer aldığı, kısmi devirler için
devredilen mal veya hizmetlerin belirtildiği devir sözleşmesi ya da bu sözleşmenin
veya mülkiyet değişikliğini gösteren kısmının aslına uygunluğunun noter tarafından
tasdikli örneği,
4)Talep vekil aracılığıyla yapılmışsa vekaletname veya vekilin talep sahibi kişiden
önceden alıp Enstitüye vermiş olduğu vekaletnameye atıf.
Kısmi devir halinde, kısmi olarak devredilen mal ve/veya hizmetler için, kısmi devralan adına yeni bir marka dosyası oluşturularak devir kapsamı mal ve/veya hizmetleri içeren marka tescil belgesi yeni marka tescil numarası verilerek düzenlenir. Marka, yeni tescil numarası ile ilk tescil tarihi de belirtilerek sicile kaydedilir ve Gazetede yayımlanır.
Yeni oluşturulan marka tescil belgesi için belge düzenleme ücreti alınır.
b) Birleşmenin sicile kaydı ve yayımlanması için aşağıdaki belgelerin verilmesi
zorunludur;
1) Birleşmeye konu marka tescil numarası ile marka adının yer aldığı talep dilekçesi,
2) Birleşmenin yayımlandığı ticaret sicil gazetesi ya da bunun noter tasdikli örneği ve
birleşen yabancı bir şirketse birleşmeyi gösterir yabancı dildeki belgenin noter tasdikli
Türkçe tercümesi,
3) Ücretin ödendiğini gösterir belge,
4) Talep vekil aracılığıyla yapılmışsa vekaletname veya vekilin talep sahibi kişiden
önceden alıp Enstitüye vermiş olduğu vekaletnameye atıf.
c) Miras yolu ile intikal halinin sicile kaydı ve yayımlanması için aşağıdaki belgelerin
verilmesi zorunludur;
1) Miras yolu ile intikale konu marka tescil numarası ile marka adının yer aldığı talep
dilekçesi,
2) Mirasçılık belgesi ya da atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösterir
belge ya da bunların, aslına uygunluğunun ilgili mahkeme veya noter tarafından
tasdikli örneği,

3) Ücretin ödendiğini gösterir belge,
4) Talep vekil aracılığıyla yapılmışsa vekaletname veya vekilin talep sahibi kişiden
önceden alıp Enstitüye vermiş olduğu vekaletnameye atıf.
d) Markanın cebri icra yoluyla satılması halinde mülkiyet değişikliğinin sicile kaydı ve
yayımlanması için aşağıdaki belgelerin verilmesi zorunludur;
1) Cebri icra yoluyla edinilen markanın tescil numarası ile marka adının yer aldığı talep
dilekçesi,
2) Cebri icra yoluyla yapılan satışta, markanın kime satıldığını belirten ilgili merciin
yazısı,
3) Talep vekil aracılığıyla yapılmışsa vekaletname veya vekilin talep sahibi kişiden
önceden alıp Enstitüye vermiş olduğu vekaletnameye atıf.
Markanın mülkiyetindeki değişikliğin birden fazla sayıda tescile ilişkin olması durumunda, ilgili tüm tescil numaralarının talep dilekçesinde belirtilmesi, değişikliğin aynı hukuki işlemden kaynaklanması ve markanın eski ve yeni sahiplerinin aynı olması şartıyla tek bir talep yeterli olur, ancak talep dilekçesinde yer alan her marka için ayrı ücret ödenir.
Makul nedenlerle şüpheye düşülmesi durumunda Enstitü, mülkiyet değişikliği talebine ilişkin olarak, talep sahibinden gerektiğinde noter tasdikli olması da dahil her türlü delilin ibrazını isteyebilir.

MARKADA LİSANS

Marka sahibi, markasIdaki eşyalardan bazılarının veya tamamının kullanma hakkını (lisans) üçüncü şahıslara verebilir. Lisansın kaydı için; noter onaylı lisans sözleşmesi, marka tescil belgesi aslı, lisans alan adına uğraşı belgesi ve imza sirküleri gereklidir. Lisans sözleşmesinde, markanın tarih ve numarası,kısmi lisanslarda lisansa konu mal veya hizmetler, lisans hakkı verenin ve alanın adı,
soyadı, tüzel kişi ise unvanı, uyruğu, lisans bedeli (bedelli veya bedelsiz), ikametgâh adresi ve lisansın süresinin belirtilmesi ve lisans harcı ve ücreti ödenti belgesi aslının gönderilmesi gerekir. Lisansı verilen markanın yenilenmesi durumunda lisans devamı ücreti yatırılarak, lisansın yeniletilmesi gerekmektedir.Lisans, inhisari lisans veya inhisari olmayan lisans şeklinde verilebilir.Sözleşmede kararlaştınlmamışsa lisans inhisari değildir.Tekeli (inhisari) lisans söz konusu olduğu zaman, lisans veren başkasına lisans veremez ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça kendisi de markayı kullanamaz. Sicile kaydedilmeyen lisans, iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.